Disk Hata Mesajları

Diski açmaya çalışırken, bir klasöre girerken veya dosya kopyalarken karşınıza farklı hata mesajları çıkabilir. Bazen sürücü bilgisayarda görünür ama içeriği açılmaz. Bazen de işlem normal başlar, belirli bir dosyaya geldiğinde hata vererek durur. Böyle bir durumda yalnızca “Disk açılmıyor” demek yerine ekranda yazan uyarının tamamına bakmak, sorunu anlamayı kolaylaştırır.

Her disk hatası aynı anlama gelmez. Dosya sisteminin okunamaması, bağlantının kesilmesi veya kullanıcı izinlerinin yetersiz olması farklı nedenlerdir. Bu yüzden bir hata için önerilen işlem, başka bir hata için uygun olmayabilir. Özellikle önemli dosyaların bulunduğu bir diskte, uyarının nedenini anlamadan değişiklik yapmamak gerekir.

Veri hatası (Döngüsel Artıklık Denetimi)

Veri hatası (Döngüsel Artıklık Denetimi), okunan veya aktarılan verinin doğrulama kontrolünden geçmediğini bildiren bir uyarıdır. CRC hatası olarak da bilinir. Dosya kopyalarken görülebileceği gibi disk üzerinde bir işlem başlatılmaya çalışıldığında da ortaya çıkabilir. Buradaki denetim, veride bir hata olup olmadığını kontrol eder. Kontrol başarısız olduğunda işlem tamamlanamaz.

Bu mesaj tek başına diskin hangi parçasının arızalı olduğunu söylemez. Diskin okunamayan alanları ve veri aktarımında kullanılan bağlantılar birlikte değerlendirilmelidir. Örneğin bir dosyanın kopyalanması her seferinde aynı noktada duruyorsa, bu bilgi inceleme açısından önemlidir. Hata veren işlemi sürekli yeniden başlatmak yerine hangi dosyada ve hangi aşamada durduğunu not etmek daha yararlıdır.

G/Ç aygıt hatası nedeniyle istek gerçekleştirilemedi

Bu mesajdaki G/Ç, giriş ve çıkış işlemlerini ifade eder. Disk açısından bakıldığında bilgisayarın veri okuma veya yazma isteği tamamlanamamıştır. Uyarı, bir dosyaya erişirken ya da disk üzerinde işlem yaparken görülebilir. Ancak mesajın kendisi sorunun yalnızca diskten kaynaklandığını kesinleştirmez.

Harici disklerde USB kablosu, bağlantı noktası ve güç bağlantısı da kontrol edilmesi gereken yerlerdir. Bunun yanında depolama biriminin kendisinde bir arıza bulunabilir. Burada önemli olan, bağlantı sorunu ile diskin okuma sorununun birbirine karıştırılmamasıdır. Kabloyla ilgili bir sorun ve arızalı bir disk, kullanıcıya benzer bir uyarı gösterebilir ama uygulanacak işlem aynı değildir.

Önemli bir aygıt donanım hatası nedeniyle istek başarısız oldu

Windows bu mesajla, yapılan işlemin donanımla ilgili bir hata nedeniyle tamamlanamadığını bildirir. İngilizce sistemlerde “The request failed due to a fatal device hardware error” şeklinde görülebilir. Diskten veri okunurken veya diske veri yazılırken ortaya çıkabilen bu uyarıda, depolama biriminin ve bağlantısının incelenmesi gerekir.

Mesajdaki donanım hatası ifadesi, arızalı parçanın hangisi olduğunu açıklamaz. Yalnızca bu uyarıya bakarak okuyucu kafa, elektronik kart veya SSD bellek arızası teşhisi konulamaz. Aynı şekilde dosyaların tamamının kaybedildiği sonucuna da varılamaz. Hatanın kaynağı belirlenmeden biçimlendirme veya yazılımla onarım denemek, asıl sorunu çözmeyebilir.

Dosya veya dizin bozuk ve okunamıyor

Bir klasörü açarken ya da dosyaya erişirken görülen bu mesaj, Windows’un ilgili dosya veya dizini okuyamadığını belirtir. Klasörün adı ekranda görünebilir fakat içine girmeye çalıştığınızda uyarı çıkabilir. Dosya adının görünmesi, dosyanın içeriğinin de sorunsuz okunabildiği anlamına gelmez.

Sorun yalnızca belirli bir klasörde olabileceği gibi sürücünün daha geniş bir bölümünü de etkileyebilir. Bu nedenle tek bir dosyada alınan hata ile diskteki bütün klasörlerin açılamaması ayrı değerlendirilmelidir. Uyarı, erişilmeye çalışılan yapının okunamadığını söyler. Diskteki bütün dosyaların silindiğini veya her dosyanın aynı ölçüde etkilendiğini göstermez.

Disk yapısı bozuk ve okunamıyor

“Disk yapısı bozuk ve okunamıyor” uyarısında sorun, Windows’un diskteki dosyalara ulaşmak için kullandığı yapıyı okuyamamasıdır. Buradaki disk yapısı ifadesi, doğrudan diskin fiziksel olarak kırıldığı veya mekanik parçalarının bozulduğu anlamına gelmez. Hata, dosya sistemiyle ilgili bilgilerin okunmasında da ortaya çıkabilir.

Bir önceki mesaj dosya veya dizine odaklanırken bu uyarı disk yapısını işaret eder. Yine de yalnızca mesajın adına bakarak sorunun kapsamını belirlemek mümkün değildir. Dosya sistemi üzerindeki bozulma ile bu bilgilerin bulunduğu alanların okunamaması birbirinden ayrılmalıdır.

Var olmayan bir aygıt belirtildi

Disk bilgisayara bağlı olduğu halde “Var olmayan bir aygıt belirtildi” uyarısını görmek kafa karıştırabilir. Mesajın anlatmak istediği, işlem yapılmak istenen aygıta o sırada erişilemediğidir. Diskin bağlantısının kesilmesi veya sistemde çevrim dışı duruma düşmesi bu hataya neden olabilir. Harici disklerde kararsız USB bağlantısı, kablo ve güç sorunları da değerlendirilmelidir.

Sürücü harfinin ekranda görünmesi, bilgisayarla disk arasındaki iletişimin devam ettiğini garanti etmez. Özellikle işlem sırasında bağlantı kopuyorsa, diskin adı görünmeye devam etse bile dosyalara erişilemeyebilir. Bu uyarıyı yalnızca dosya adı veya klasör sorunuyla açıklamak yerine aygıtın bağlantı durumuna da bakmak gerekir.

Aygıt hazır değil

“Aygıt hazır değil” mesajı, işlem yapılmak istenen cihazın isteği karşılayacak durumda olmadığını belirtir. Diskle ilgili işlemlerde görüldüğünde, sürücünün sistemde görünmesi ile kullanılabilir durumda olması arasındaki farkı gösterir. Yani bilgisayarın bir aygıtı listelemesi, o aygıttan veri okuyabildiği anlamına gelmez.

Mesajdaki “hazır değil” ifadesini, biraz beklendiğinde mutlaka düzelecek geçici bir durum olarak düşünmemek gerekir. Uyarı devam ediyorsa diskin erişilebilirliği ve bağlantısı incelenmelidir. Bu hata tek başına dosyaların silindiğini bildiren bir mesaj değildir.

Kaynak dosyadan veya diskten okunamıyor

Bu uyarı, üzerinde işlem yapılmak istenen dosyanın veya bulunduğu kaynağın okunamadığını belirtir. Dosya kopyalama sırasında görülebileceği gibi yeniden adlandırma veya silme gibi işlemlerde de karşınıza çıkabilir. Mesajda disk kelimesinin bulunması, her durumda fiziksel disk arızası olduğu anlamına gelmez. Windows’un işleyemediği bazı dosya adları da bu uyarıya neden olabilir.

Örneğin hata yalnızca belirli bir dosyanın adı değiştirilirken çıkıyorsa, bütün diskin arızalandığı sonucuna hemen varılmamalıdır. Dosya kopyalarken görülüyorsa da dosyanın alınmaya çalışıldığı kaynak ile aktarılacağı hedef birbirine karıştırılmamalıdır. Hangi dosyada ve hangi işlem sırasında uyarı çıktığı, sorunun doğru değerlendirilmesine yardımcı olur.

Diske erişirken “Erişim engellendi” hatası

Başka bir bilgisayarda kullanılmış diski kendi bilgisayarınıza bağladığınızda bazı klasörler açılmayabilir. Bunun nedeni her zaman disk arızası değildir. Dosyaların önceki kullanıcı hesabına ait olması veya mevcut hesabın gerekli izinlere sahip olmaması, “Erişim engellendi” uyarısına yol açabilir.

Bu hatada önce erişim izinleri ile okuma sorununun birbirinden ayrılması gerekir. Kullanıcı yetkisi nedeniyle açılamayan bir klasör için diski biçimlendirmek doğru bir çözüm değildir. Ayrıca dosyalar şifrelenmişse yalnızca izinleri değiştirmek de yeterli olmayabilir. Hangi kullanıcı hesabıyla erişildiği, dosyaların başka bir sistemden gelip gelmediği ve şifreleme kullanılıp kullanılmadığı birlikte değerlendirilmelidir.

Disk yazmaya karşı korumalı

“Disk yazmaya karşı korumalı” uyarısı, diske yazma işleminin engellendiğini belirtir. Mevcut dosyalar açılabilirken yeni dosya kaydetme, dosya silme veya değişiklikleri diske yazma işlemleri yapılamayabilir. Bu nedenle dosyaların okunabiliyor olması, diskin bütün işlevlerinin normal çalıştığını göstermez.

Yazma korumasının neden devreye girdiği anlaşılmadan, internette bulunan komutlarla korumayı kaldırmaya çalışılmamalıdır. Bazı SSD’ler kullanım ömrü tükendiğinde salt okunur duruma geçebilir. Böyle bir durumda yazmayı yeniden açmaya uğraşmak yerine, sorunsuz okunabilen önemli dosyaları başka bir depolama birimine kopyalamak öncelikli olmalıdır.

Parametre hatalı

“Parametre hatalı”, yapılan işlemde geçersiz kabul edilen bir parametre bulunduğunu bildiren genel bir Windows hatasıdır. Diske erişirken görülmesi, tek başına belirli bir disk parçasının arızalandığını göstermez. Bu nedenle yalnızca mesajdan hareketle okuyucu kafa veya elektronik kart arızası olduğu söylenemez.

Bu uyarıyla ilgili ayrı açıklamalara Harddisk Parametre Hatası yazımızdan ulaşabilirsiniz. Harddisk Parametre Hatası

Diski kullanabilmek için önce biçimlendirmeniz gerekiyor

Windows diskin mevcut dosya sistemine erişemediğinde biçimlendirme önerebilir. Bu öneri, diskin boş olduğunu göstermez. İçinde ihtiyaç duyduğunuz dosyalar varsa biçimlendirmeyi onaylamayın. Diski yeniden kullanılabilir hale getirmek ile içindeki mevcut dosyaları korumak farklı amaçlardır. Biçimlendirme, dosyalarınıza ulaşmak için uygulanacak bir ilk adım değildir.

Uyarının nedenlerini ve biçimlendirme işlemiyle arasındaki farkı Harddisk / SSD Biçimlendirme Hatası Veriyor yazımızda ayrıca açıklıyoruz. Harddisk / SSD Biçimlendirme Hatası Veriyor

Birim tanınan bir dosya sistemi içermiyor

Bu mesaj, Windows’un ilgili disk bölümündeki dosya sistemini tanıyamadığını belirtir. Dosya sistemi bilgilerinin zarar görmesi veya kullanılan dosya sisteminin mevcut ortamda desteklenmemesi gibi durumlar değerlendirilmelidir. Yalnızca bu uyarıya bakarak diskin boş olduğu sonucuna varılamaz.

Disk Yönetimi ekranında sürücü RAW olarak da görünebilir. RAW görünümünün ne anlama geldiğini RAW Formatına Dönüşen Harddiskten Nasıl Veri Kurtarılır yazımızda ele aldık. RAW Formatına Dönüşen Harddiskten Nasıl Veri Kurtarılır

Disk hatası aldığınızda hangi işlemlerden kaçınmalısınız?

Diskteki dosyaların başka bir kopyası yoksa, hatayı ortadan kaldırmak için hemen biçimlendirme yapmayın. Erişim sağlamak amacıyla uygulanan bir işlem, mevcut dosyalara ulaşmayı daha zor hale getirebilir. Önce dosyaların korunması, ardından diskin yeniden kullanılıp kullanılamayacağının değerlendirilmesi gerekir.

Disk onarım araçları da her durumda yalnızca kontrol yapmaz. Örneğin CHKDSK’nin onarım seçenekleri dosya sistemi üzerinde değişiklik yapar. Okuma hatası veren bir diskte, veriler korunmadan bu tür işlemlere başlanması ek kayıplara yol açabilir. Bu nedenle arızalı kaynak üzerinde doğrudan onarım yapmak yerine, mümkün olduğunda önce uygun yöntemle kopyasının alınması ve incelemenin bu kopya üzerinde yürütülmesi tercih edilir.

Destek alırken hata mesajının ekran görüntüsünü, diskin marka ve modelini, uyarının hangi işlem sırasında çıktığını paylaşın. Hata ortaya çıkmadan önce elektrik kesintisi yaşandıysa, disk düştüyse veya herhangi bir yazılımla işlem yapıldıysa bunu da belirtin. Yalnızca “Disk çalışmıyor” demek yerine bu bilgileri vermek, incelemenin doğru yerden başlamasına yardımcı olur.