harddisk bilgisayar görmüyor

Bir harddiskin bilgisayar tarafından hiç görülmemesi, genellikle donanımsal veya bağlantı sorunları ile ilgilidir. SATA veya USB kablosu, port ya da güç bağlantısı düzgün takılmamış olabilir; anakart üzerindeki SATA kontrolcüsü veya güç beslemesi sorunlu olabilir. Ayrıca harddiskin PCB (devre kartı) arızası, başlık (head) arızası, motorun dönmemesi gibi fiziksel arızalar da diskin tanınmamasına neden olur. Yazılımsal nedenler genellikle disk Yönetimi’nde görünmeyen diskler için söz konusu olur, ancak hiç görünmeme durumu daha çok fiziksel veya elektronik arızalara işaret eder.

Bir harddisk BIOS’ta görünmüyorsa bu durum çoğunlukla donanım seviyesinde bir arıza olduğunu gösterir. BIOS, bilgisayar açılırken bağlı tüm depolama birimlerini tarar; harddisk burada görünmüyorsa harddisk ile anakart arasındaki bağlantı, kablo, güç, veya PCB üzerinde ciddi bir hasar olabilir. Ayrıca motorun dönmemesi, kafanın atlaması veya devre kartı üzerinde yanmış komponentler gibi fiziksel hasarlar da doğrudan BIOS taramasında yok sayılmaya sebep olur. Böyle durumlarda yazılımsal çözümler işe yaramaz; laboratuvar ortamında donanımsal analiz gerekir.

Bir harddisk bilgisayarda görünmesine rağmen dosyalar açılamıyorsa genellikle dosya sistemi bozulması, partition tablosu hataları veya boot sektör sorunları söz konusudur. Ani güç kesintileri, yanlış program kullanımı veya dosya sistemi hataları nedeniyle NTFS/FAT32/EXT4 gibi yapı bozulabilir. Disk Yönetimi’nde görülmesine rağmen dosyalar erişilemiyorsa veri tabloları zarar görmüştür. Bu durumda imaj alma, dosya sistemi onarımı veya uzman veri kurtarma yazılımları ile veriler kurtarılabilir.

Harici kutularda görülemeyen harddisklerin sorunları genellikle iki kaynaklıdır: kutunun USB-SATA dönüştürücü devresi arızalı olabilir veya harddiskin PCB/başlık/motor gibi donanım parçalarında arıza vardır. Bazen disk başka bir SATA bağlantısı ile doğrudan bilgisayara bağlandığında görünür; bu durumda sorun çoğunlukla kutu devresindedir. Ancak her iki durumda da veri kurtarma süreci farklıdır. Kutudaki devre arızası genellikle daha kolay çözülürken, harddiskin iç arızalarında chip level ya da kafalarla ilgili operasyonlar gerekir.

Harddiskin zaman zaman görünüp kaybolması genellikle bağlantı teması, güç kaynağı yetersizliği, USB port hatası veya kötü kablo gibi nedenlerden olur. Ayrıca disk kafalarının dengesiz çalışması, bozuk PCB bileşenleri veya hafif motor arızaları da bu durumlara yol açabilir. Diskle sürekli denemeler yapmak yerine, doğru bir bağlantı testi ve profesyonel analiz ile sorunun kaynağı belirlenmeli; aksi halde disk üzerinde daha fazla bozulma olabilir.

Evet, bilgisayarın sürekli donması, açılış süresinin aşırı uzun olması veya uygulamaların geç tepki vermesi çoğu zaman harddiskte başlayan fiziksel veya mantıksal arızaların erken belirtisidir. Özellikle mekanik disklerde kafa okuma-yazma hızları düşmeye başladığında, motor zorlandığında veya plaka yüzeyinde bozulmalar olduğunda disk veriyi zamanında okuyamaz ve işletim sistemi veri beklerken donma sorunu yaşanır. Bu belirtiler genellikle kötü sektör (bad sector) artışı, kafa zayıflaması veya disk yüzeyinde hasar oluşmasıyla ortaya çıkar. Diskten farklı bir SSD’ye geçildiğinde donmalar düzeliyorsa sorun kesinlikle HDD kaynaklıdır.

Harddiskin yavaşlaması çoğunlukla yüzey arızaları, bozulmuş dosya sistemi, kötü sektörler, güç dalgalanmaları veya zayıflamış okuma kafaları nedeniyle oluşur. Bad sector bulunan bir disk, veri okurken sürekli tekrar deneme yapar; bu da saniyeler süren takılmalara ve hatta sistem çökmesine yol açar. Motorun zorlanması veya plaka üzerindeki mikroskobik çizikler de okuma hızlarını ciddi şekilde düşürür. Yavaşlama problemi özellikle diskte tıkır tıkır, sürtme veya düşük frekanslı “bip” sesleriyle birlikte görülüyorsa fiziksel arıza ihtimali çok yüksektir ve disk acilen kullanılmayı bırakmalıdır.

Bir harddiskin bazen görünmesi, bazen kaybolması genellikle kablo veya port temas problemi gibi basit bir nedenden kaynaklanabilir; ancak çoğu zaman başlangıç seviyesinde elektronik PCB arızası, motor kararsızlığı, kafa pozisyonlama sorunu veya güç dengesizliği gibi daha ciddi arızaların erken habercisidir. Harddisk bağlantı sırasında güç gereksinimlerini karşılayamazsa birkaç saniye görünür ve hemen ardından kaybolur. Ayrıca USB kutusu kullanan harici disklerde kutunun kontrolcü devresi bozulduğunda bu durum sık görülür. Bir diskin kararsız çalışması, arızanın ilerlediğini gösterir ve veri kaybı riskini artırır.

Bu tür hatalar genellikle bozuk sektörler, dosya sistemi hasarı, partition tablosu bozulması, firmware tutarsızlığı veya kafa okuma sorunları nedeniyle görülür. İşletim sistemi diske komut gönderdiğinde disk yanıt veremezse “disk okunamıyor”, “erişim hatası”, “cyclic redundancy check (CRC) error” gibi mesajlar çıkar. Bu hatalar ilerleyen fiziksel arıza belirtileridir ve diskin tamamen okunamaz hale gelmesinden önceki son aşamayı gösterir. Bu durumda diske yeniden yazma işlemi yapan programlar (chkdsk, format, onarım yazılımları) kullanmak veriyi daha kötü hale getirebilir.

Harddiskin bazı açılışlarda hiç tepki vermemesi, ancak başka denemelerde çalışması, motor başlangıç problemi, PCB üzerindeki güç regülatörlerinin kararsızlığı, anakart ile disk arasındaki iletişim hataları veya kafanın park konumundan çıkamaması gibi kritik arızaları işaret eder. Bu tür kararsız disklere tekrar tekrar güç vermek hem plaka yüzeyine zarar verebilir hem de verilerin geri alınmasını zorlaştırabilir. Disk bir gün çalışıp ertesi gün çalışmıyorsa bu, arızanın hızla ilerlediği anlamına gelir ve veri kurtarma laboratuvarına gönderilmesi gerekir.

Harici harddisklerin bilgisayarda hiç görünmemesi çoğu zaman USB arabirimi ile SATA disk arasındaki dönüştürücü devrenin (USB–SATA kartı) arızalanmasından kaynaklanır. Kutu içinde bulunan bu küçük elektronik kart bozulduğunda bilgisayar yalnızca USB cihazını görür ancak harddiski algılayamaz. Bunun dışında kırık USB kablosu, USB portunun yeterli güç verememesi, kutu içi temas problemleri, ya da doğrudan harddiskin PCB (devre kartı) arızası, motor dönmemesi, kafa okuma arızası gibi daha ciddi sorunlar da görünmeme problemlerine yol açabilir. Harici disk görünmüyorsa önce farklı kablo/port denemesi yapılmalı, sonuç değişmezse profesyonel analiz gereklidir.

Birçok taşınabilir harddiskte ışığın yanması yalnızca USB’den güç alındığını gösterir; diskin gerçekten çalıştığını veya okuma yaptığını göstermez. Harici disk ışık yanmasına rağmen görünmüyorsa çoğunlukla motor başlamıyor, başlık hareket etmiyor, ya da USB–SATA dönüştürücü kart veri aktarmıyor demektir. Örneğin diskin motoru dönmüyor olabilir, bu durumda harddisk iç mekanizması devre dışıdır ancak USB devresi ışığı çalıştıracak kadar elektrik alır. Bu tür durumlarda kullanıcı tarafından yapılan tekrar tekrar takıp çıkarma işlemleri fiziksel hasarı büyüterek veri kurtarma sürecini zorlaştırabilir.

Harici harddisklerin zaman zaman görünmesi veya bağlantının kopup geri gelmesi genellikle USB kablosu temassızlığı, bozuk USB portu, yetersiz güç, ya da kutu içindeki USB–SATA kontrolcü devresinin arızalanması gibi nedenlerden kaynaklanır. Ancak daha ciddi vakalarda bu durum, harddiskin kendi içinde kafa konumlandırma problemi, motor dengesizliği, plaka yüzeyinde kötü sektör artışı gibi başlangıç seviyesinde fiziksel arızalara işaret eder. Eğer disk dosya okurken kopuyorsa bu durum çok daha ciddidir; çünkü disk yüzeyinde okunamayan sektörler bulunduğunu ve arızanın hızla ilerlediğini gösterir.

Tıkırtı, sürtme, cızırtı veya tekrarlayan “klik” sesleri, mekanik harddisklerde her zaman kafa arızası veya motor problemi gibi fiziksel hasarların göstergesidir. Harici bir disk bu sesleri çıkarıyorsa ve bilgisayar tarafından hiç algılanmıyorsa, diskin içindeki okuma kafaları plakaya erişemiyor veya plakadan veri okuyamıyor demektir. Her denemede kafa plakaya zarar verebilir ve veri bütünlüğü her saniye daha fazla bozulur. Ses yapan bir diske kesinlikle yeniden güç verilmemeli, düşürülmüşse açılmamalı ve profesyonel temiz oda ortamında müdahale edilmelidir.

Evet, harici harddisk hiçbir tepki vermese, motor dönmese veya tamamen ölü görünse bile çoğu durumda veri kurtarmak mümkündür. Açılmama sorunları genellikle PCB kartındaki yanmış komponentler, güç regülatörü arızası, motor sürücüsü hasarı, ya da USB kutusu devre arızası nedeniyle oluşur. Elektronik devre arızalarında donör PCB kullanımı veya chip-level onarımlar gerekebilir. Eğer problem kafa veya motor arızası ise temiz oda koşullarında kafa değişimi veya plaka transferi uygulanabilir. Bu işlemler sadece profesyonel ekipman ve mühendislik bilgisi gerektirdiğinden evde denenmesi mümkün değildir.

Bir harddiskin RAW formatında görünmesi, NTFS/FAT32/exFAT dosya sisteminin tamamen bozulduğunu, yani işletim sisteminin diskin bölüm yapısını artık tanıyamadığını gösterir. Disk RAW’a düştüğünde çoğu zaman işletim sistemi diski yalnızca “ayrılmamış alan” veya “tanımsız volume” olarak görür; bazı durumlarda ise hiç algılamaz. Bu durum ani elektrik kesintisi, hatalı kapatma, virüs bulaşması, bozuk sektör artışı veya hatalı CHKDSK çalıştırılması gibi durumlarda sık görülür. RAW olan bir diske format atmak veya bölüm oluşturmak verileri tamamen geri dönüşsüz şekilde siler. Doğru yöntem diskin profesyonel şekilde imajının alınması ve bozulmuş dosya sistemi tablolarının yazılımsal olarak yeniden yapılandırılmasıdır.

Disk yönetiminde görünmeyen harddisk; fiziksel arıza, firmware bozulması, kontrol kartı hatası veya dosya sisteminin zarar görmesi nedeniyle algılanmayabilir. Bu tür durumlarda yazılımsal çözümler genellikle yetersiz kalır ve profesyonel veri kurtarma işlemi gerekir.

Evet, disk yönetiminde görünmeyen harddisklerden veri kurtarma çoğu durumda mümkündür. Ancak işlem türü diskin arıza seviyesine göre değişir. Fiziksel veya firmware tabanlı sorunlarda laboratuvar ortamında müdahale gerekir.